YEAR NAME · TAI 2115
ႁူင်ႉပဝ်ႉ
Hoong–Pao · year-cycle position 38/60
Names the whole Tai year. Uses Y = T − 1, then (Y + 4) mod 10 and Y mod 12.
TAI CALENDAR COMMUNITY · PRACTICE
လၵ်းၸဵင်တင်းပၵ်းပီႊ
Choose today or a date back to AD 1. Explore the 60-day naming cycle, compare time intervals, and follow the Tai leap formulas one step at a time.
Shan terms and source excerpts come from your document. The worked explanations are in English.
1 · Connect a date to the Shan naming cycle
Today in Asia/Bangkok (UTC+7): Loading today…. Dates use the Gregorian rules extended backward to AD 1.
လၵ်းၼီႈပီႊတႆး
Use a Tai year number, not an AD year. Calculate the full Lak Zieng formula from the supplied Shan text, then explore its separate year-name rule. For a civil date, first establish which Tai lunar year it belongs to.
လၵ်းၼီႈပီႊတႆး
CALCULATED LAK ZIENG DAY NAME
တဝ်ႇသီ
Tao–Si · day-cycle position 29/60
Names the day from the full formula’s count A = 772,166. Uses (A + 3) mod 10 and (A + 3) mod 12.
This is a formula result, not today’s day name or a verified Gregorian New Year date.
Why these names can differ: the year cycle advances once per year; the day cycle advances once per day. For Tai 2115, Hoong–Pao is the year name and Tao–Si is the calculated Lak Zieng day name. The supplied Tai 2115 example likewise gives Hoong–Pao for the year and Tao–Si for its Lak Zieng day.
လၢႆးတႅင်ႇလၵ်းၸဵင်
This formula derives the source’s solar-day count A and the calculated Lak Zieng day name shown above. The year name uses the separate year-number rule. This calculation does not establish a Gregorian New Year date.
T = Tai year; Y = T − 1; C = correction; N = corrected numerator; A = solar-day count; M = missing-day numerator; D = missing days; P = missing-day remainder.
floor rounds down; ceil rounds up; mod returns the remainder. divmod(M, 692) returns the whole quotient D and remainder P, so M = 692D + P.
Y = T − 1= 2115 − 1 = 2114.C = 7 floor(Y/1350) + floor((Y mod 1350)/193)= 7 × 1 + 3 = 10.N = 292207Y + C + 6869= 617,725,598 + 10 + 6869 = 617,732,477.A = ceil(N/800)= 772,166. Whole quotient 772,165, remainder 477. Round up because the remainder is nonzero.M = 11A − floor(Y/25) + 420= 11 × 772,166 − 84 + 420 = 8,494,162.D, P = divmod(M, 692): D = 12,274, P = 554.- Month calculation: (772,166 + 12,274) ÷ 30 → 26,148 whole months, remainder 0.
- Weekday: 772,166 mod 7 = 3 → ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း (Tuesday).
- Lak Zieng DAY stem: (772,166 + 3) mod 10 = 9. Branch: (772,166 + 3) mod 12 = 5. Calculated DAY name: တဝ်ႇသီ (Tao–Si).
Source check: the Tai 2115 worked example matches this calculation (772,166 solar days, Tao–Si day, Hoong–Pao year). For Tai 2116, the same printed rule produces 772,531 days, while the final source note says 772,521. These conflicting day counts need checking before deriving exact civil dates.
Year-number formula — calculates the year name
The source gives this additional rule after the Lak Zieng day calculation. It names the year; it does not replace A, D or P.
တႃႇႁူႉလၵ်းၼီႈပုၼ်ႈတႃႇပီႊတႆးၸမ်း ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉတင်ႈ လေႃး 4 ယဝ်ႉ ဢဝ် 10 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်မႄႈပီႊ။ ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉတင်ႈ ဢဝ် 12 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်လုၵ်ႈပီႊ။ မႄႈပီႊတင်းလုၵ်ႈပီႊ ဢၼ်တႅမ်ႈၵိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းၼီႈပီႊတႆးယဝ်ႉ။
- Subtract one: Y = 2115 − 1 = 2114.
- Stem: (Y + 4) mod 10 = 8 → Hoong.
- Branch: Y mod 12 = 2 → Pao.
- Find the pair in the 60-position list: Hoong–Pao, position 38.
In this source, stem remainder 0 means Ka (the 10th stem); branch remainder 0 means Kai (the 12th branch). Both lists advance by one each year and return to the same pair after 60 years. The formula also works as a mathematical projection for other entered Tai years.
The complete 60-year cycle
Highlighted: Tai 2115. The first pair in the list is Karp–Jai; Tai year 1 starts at Moeng–Kai, position 24.
- 1ၵၢပ်ႇၸႂ်Karp–Jai
- 2လပ်းပဝ်ႉLup–Pao
- 3ႁၢႆးယီႉHai–Yee
- 4မိူင်းမဝ်ႉMoeng–Mao
- 5ပိုၵ်းသီPuek–Si
- 6ၵတ်းသႂ်ႉKat–Sai
- 7ၶူတ်းသီငႃႉKot–Si-nga
- 8ႁူင်ႉမူတ်ႉHoong–Moat
- 9တဝ်ႇသၼ်Tao–San
- 10ၵႃႇႁဝ်ႉKa–Hao
- 11ၵၢပ်ႇမဵတ်ႉKarp–Met
- 12လပ်းၵႂ်ႉLup–Kai
- 13ႁၢႆးၸႂ်Hai–Jai
- 14မိူင်းပဝ်ႉMoeng–Pao
- 15ပိုၵ်းယီႉPuek–Yee
- 16ၵတ်းမဝ်ႉKat–Mao
- 17ၶူတ်းသီKot–Si
- 18ႁူင်ႉသႂ်ႉHoong–Sai
- 19တဝ်ႇသီငႃႉTao–Si-nga
- 20ၵႃႇမူတ်ႉKa–Moat
- 21ၵၢပ်ႇသၼ်Karp–San
- 22လပ်းႁဝ်ႉLup–Hao
- 23ႁၢႆးမဵတ်ႉHai–Met
- 24မိူင်းၵႂ်ႉMoeng–Kai
- 25ပိုၵ်းၸႂ်Puek–Jai
- 26ၵတ်းပဝ်ႉKat–Pao
- 27ၶူတ်းယီႉKot–Yee
- 28ႁူင်ႉမဝ်ႉHoong–Mao
- 29တဝ်ႇသီTao–Si
- 30ၵႃႇသႂ်ႉKa–Sai
- 31ၵၢပ်ႇသီငႃႉKarp–Si-nga
- 32လပ်းမူတ်ႉLup–Moat
- 33ႁၢႆးသၼ်Hai–San
- 34မိူင်းႁဝ်ႉMoeng–Hao
- 35ပိုၵ်းမဵတ်ႉPuek–Met
- 36ၵတ်းၵႂ်ႉKat–Kai
- 37ၶူတ်းၸႂ်Kot–Jai
- 38 · selectedႁူင်ႉပဝ်ႉHoong–Pao
- 39တဝ်ႇယီႉTao–Yee
- 40ၵႃႇမဝ်ႉKa–Mao
- 41ၵၢပ်ႇသီKarp–Si
- 42လပ်းသႂ်ႉLup–Sai
- 43ႁၢႆးသီငႃႉHai–Si-nga
- 44မိူင်းမူတ်ႉMoeng–Moat
- 45ပိုၵ်းသၼ်Puek–San
- 46ၵတ်းႁဝ်ႉKat–Hao
- 47ၶူတ်းမဵတ်ႉKot–Met
- 48ႁူင်ႉၵႂ်ႉHoong–Kai
- 49တဝ်ႇၸႂ်Tao–Jai
- 50ၵႃႇပဝ်ႉKa–Pao
- 51ၵၢပ်ႇယီႉKarp–Yee
- 52လပ်းမဝ်ႉLup–Mao
- 53ႁၢႆးသီHai–Si
- 54မိူင်းသႂ်ႉMoeng–Sai
- 55ပိုၵ်းသီငႃႉPuek–Si-nga
- 56ၵတ်းမူတ်ႉKat–Moat
- 57ၶူတ်းသၼ်Kot–San
- 58ႁူင်ႉႁဝ်ႉHoong–Hao
- 59တဝ်ႇမဵတ်ႉTao–Met
- 60ၵႃႇၵႂ်ႉKa–Kai
Tai vs Chinese — compare the purpose and year numbering
| Calculation | Tai source | Chinese comparison |
|---|---|---|
| Calendar arithmetic | Lak Zieng: Y → C → N → A → M → D, P. Uses the constants supplied above. | Modern Chinese calendar dates use astronomical new moons and solar terms. A 60-cycle name alone does not calculate lunar dates. |
| Year name | Input T is a Tai year. Stem remainder (T + 3) mod 10; branch remainder (T − 1) mod 12. Zero means the last entry. | Input G is the Gregorian year containing Chinese New Year. Using 1984 = Jia–Zi, k = (G − 1984) mod 60; zero-based stem k mod 10, branch k mod 12. |
| Shared structure | 10 Mae-pi × 12 Luk-pi advancing together; 60 pairs, starting Karp–Jai. | 10 heavenly stems × 12 earthly branches advancing together; 60 pairs, starting Jia–Zi. |
| When the year changes | The supplied text uses Lern Zieng waxing day 1. An AD year alone does not establish the Tai lunar-year boundary. | HKO changes the year at Chinese New Year; some astrological conventions use Spring Commences instead. |
G = 2026: k = (2026 − 1984) mod 60 = 42 → Bing 丙 / Wu 午·Horse, position 43/60.
The two inputs are independent. Tai 2120 and AD 2120 denote different year numbers. Earlier Chinese results are cycle projections, not reconstructed historical lunar calendars. Dates before Chinese New Year still belong to the preceding Chinese year.
Chinese references: HKO stems and branches, 1984 Jia–Zi calendar, year changeover and solar terms.
လၢႆးတႅင်ႇၼပ်ႉဢွၵ်ႇလၵ်းၸဵင်
Supplied text attributed to သိူဝ်တႆးမိူင်း, dated 21 November 2021. Original wording and numbers are preserved.
လၢႆးတႅင်ႇၼပ်ႉဢွၵ်ႇလၵ်းၸဵင်
လၢႆးၼပ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ယၼ်ၼိူဝ် ပပ်ႉၽိုၼ်သူရိယသိတ်ထၼ်တသေ ၼပ်ႉဢွၵ်ႇဝႆႉလႄႈ ပေႃးဢဝ်လၢႆးတႅင်ႇပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇ တင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွၵ်ႇပႅၵ်ႈပိူင်ႈၵၼ်သင်ၵႃႊႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶႃႈတၵ်းပၼ်လႆႈၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ မၼ်ႈမၼ်ႈယူႇ။ လၢႆးတႅင်ႇပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း (ၼူၺ်ႇတႅင်ႇပၵ်းၶတိၼ်း) ဢၼ်ၸဝ်ႈဢႃႇယႃးထမ်း ၼပ်ႉၼႄဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တၵ်းတေသိုပ်ႇတႅမ်ႈၼႄပၼ်ယူႇ တၢင်းၼႃႈၶႃႈ။ ဢၼ်ၶႃႈ တေၼပ်ႉၼႄမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်လၵ်းဢၼ်ယၼ်ၼိူဝ် လၵ်းၸဵင်။ ဢၼ်ၸဝ်ႈဢႃႇယႃးထမ်းၼပ်ႉၼႄဝႆႉၸမ်း ပဵၼ်လၵ်းဢၼ်ယၼ်ၼိူဝ်လၵ်းသၢင်းၵႅၼ်ႇၶႃႈ။
လၢႆးတႅင်ႇလၵ်းၸဵင်
ဢဝ်မၢႆပီႊတႆးတင်ႈ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၼိူင်ႈ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်မၢႆပီႊၼပ်ႉ။ ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉ တႅမ်ႈပဵၼ်သွင်တီႈ။ တီႈၼိူင်ႈ ဢဝ် 292207 ၵုၼ်း။ၽွၼ်းၵုၼ်းၼၼ်ႉ မၢႆဝႆႉ။ မၢႆပီႊၼပ်ႉ ဢၼ်မၢႆဝႆႉထႅင်ႈတီႈၼၼ်ႉ ဢဝ် 1350 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢဝ် 7 ၵုၼ်း။ ၽွၼ်းၵုၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇလေႃးသႂ်ႇတီႈၽွၼ်းၵုၼ်း ဢၼ်မၢႆဝႆႉဢွၼ်တၢင်း။ တီႈတူဝ်လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ် 193 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇမၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇလေႃးသႂ်ႇၸွမ်းတီႈၽွၼ်းၵုၼ်း ဢၼ်မၢႆဝႆႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ ဢဝ် 6869 လေႃးသႂ်ႇထႅင်ႈသေ ဢဝ် 800 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ်မၼ်း ပဵၼ်ၶၵ်ႉဝၼ်းၵဝ်ႇ။ ဢဝ် 800 တင်ႈသေ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၶၵ်ႉဝၼ်းၵဝ်ႇ။ ၽွၼ်းထွၼ်မၼ်း ပဵၼ်ၶၵ်ႉဝၼ်းမႂ်ႇယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် 800 ၸႅၵ်ႇသေ လႆႈမႃးၼၼ်ႉ သင်မီးတူဝ်လိူဝ် (ၶၵ်ႉဝၼ်းၵဝ်ႇ) ၼႆ ႁႂ်ႈလေႃးသႂ်ႇၼိူင်ႈပၼ် တီႈၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉဝၼ်း ဢၼ်လႆႈတႄႇဢၢၼ်ႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊတႆးတႄႇၼိူင်ႈ ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇၼိူင်ႈၶမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇတင်ႈသေ ဢဝ် 11 ၵုၼ်း။ ၽွၼ်းၵုၼ်းၼၼ်ႉ မၢႆဝႆႉ။ ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉတင်ႈသေ ဢဝ် 25 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃးထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈဢၼ်မၢႆဝႆႉသေ ဢဝ် 420 လေႃးသႂ်ႇယဝ်ႉ ဢဝ် 692 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ ပဵၼ်ဝၼ်းႁၢႆ၊ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်ၶၵ်ႉဝၼ်းႁၢႆ။
ဢဝ်ဝၼ်းႁၢႆၼၼ်ႉ မႃးလေႃးတီႈဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ ဢဝ် 30 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ ပဵၼ်လိူၼ် (လိူၼ်ပၼ်ႇႁွပ်ႈ)။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်ၶၵ်ႉလိူၼ်ယဝ်ႉ။
ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇတင်ႈ၊ ဢဝ် 7 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်ၸဵတ်းလုၵ်ႈဝၼ်း (လၵ်းၸဵင်) ယဝ်ႉ။ (1) ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ၊ (2) ဝၼ်းၸၼ်၊ (3) ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း၊ (4) ဝၼ်းပုတ်ႉ၊ (5) ဝၼ်းၽတ်း၊ (6) ဝၼ်းသုၵ်း၊ (0) ဝၼ်းသဝ်။
ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇတင်ႈ လေႃး 3 ယဝ်ႉ ဢဝ် 10 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်မႄႈပီႊ။ (1) ၵၢပ်ႇ၊ (2) လပ်း၊ (3) ႁၢႆး၊ (4) မိူင်း၊ (5) ပိုၵ်း၊ (6) ၵတ်း၊ (7) ၶူတ်း၊ (8) ႁူင်ႉ၊ (9) တဝ်ႇ၊ (0) ၵႃႇ။ ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇတင်ႈ လေႃး 3 ယဝ်ႉ ဢဝ် 12 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်လုၵ်ႈပီႊ။ (1) ၸႂ်၊ (2) ပဝ်ႉ၊ (3)ယီႉ၊ (4) မဝ်ႉ၊ (5) သီ၊ (6) သႂ်ႉ၊ (7) သီငႃႉ၊ (8) မူတ်ႉ၊ (9) သၼ်၊ (10) ႁဝ်ႉ၊ (11) မဵတ်ႉ၊ (0) ၵႂ်ႉ။ မႄႈပီႊတင်းလုၵ်ႈပီႊ ဢၼ်တႅမ်ႈၵိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းၼီႈဝၼ်းတႆး (လၵ်းၸဵင်) ပီႊတႆးယဝ်ႉ။
တႃႇႁူႉလၵ်းၼီႈပုၼ်ႈတႃႇပီႊတႆးၸမ်း ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉတင်ႈ လေႃး 4 ယဝ်ႉ ဢဝ် 10 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်မႄႈပီႊ။ ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉတင်ႈ ဢဝ် 12 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်လုၵ်ႈပီႊ။ မႄႈပီႊတင်းလုၵ်ႈပီႊ ဢၼ်တႅမ်ႈၵိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းၼီႈပီႊတႆးယဝ်ႉ။
တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း တေၼပ်ႉၼႄ ပုၼ်ႈတႃႇပီႊတႆး 2115 ။
ဢဝ်မၢႆပီႊတႆး 2115 တင်ႈ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၼိူင်ႈ။ တူဝ်လိူဝ် ပဵၼ်မၢႆပီႊၼပ်ႉ 2114။ ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉ 2114 တႅမ်ႈပဵၼ်သွင်တီႈ။ တီႈၼိူင်ႈ ဢဝ် 292207 ၵုၼ်း။ ၽွၼ်းၵုၼ်း 617725598 ၼၼ်ႉ မၢႆဝႆႉ။ မၢႆပီႊၼပ်ႉ 2114 ဢၼ်မၢႆဝႆႉထႅင်ႈတီႈၼၼ်ႉ ဢဝ် 1350 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ 1 ၼၼ်ႉ ဢဝ် 7 ၵုၼ်း။ ၽွၼ်းၵုၼ်း 7 ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇလေႃးသႂ်ႇတီႈၽွၼ်းၵုၼ်း 617725598 ဢၼ်မၢႆဝႆႉဢွၼ်တၢင်း။ တီႈတူဝ်လိူဝ် 764 ၼၼ်ႉ ဢဝ် 193 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇမၼ်း 3 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇလေႃးသႂ်ႇၸွမ်းတီႈၽွၼ်းၵုၼ်း ဢၼ်မၢႆဝႆႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ ဢဝ် 6869 လေႃးသႂ်ႇထႅင်ႈသေ လႆႈမႃး 617732477 ဢဝ် 800 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ လႆႈမႃး 772165 ။ တူဝ်လိူဝ်မၼ်း 477 ပဵၼ်ၶၵ်ႉဝၼ်းၵဝ်ႇ။ ဢဝ် 800 တင်ႈသေ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၶၵ်ႉဝၼ်းၵဝ်ႇ။ ၽွၼ်းထွၼ်မၼ်း 323 ပဵၼ်ၶၵ်ႉဝၼ်းမႂ်ႇယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် 800 ၸႅၵ်ႇသေ လႆႈမႃး 772165 ၼၼ်ႉ သင်မီးတူဝ်လိူဝ် (ၶၵ်ႉဝၼ်းၵဝ်ႇ) ၼႆ ႁႂ်ႈလေႃးသႂ်ႇၼိူင်ႈပၼ် တီႈၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်လႆႈမႃး 772166 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉဝၼ်း ဢၼ်လႆႈတႄႇဢၢၼ်ႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊတႆးတႄႇၼိူင်ႈ ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇၼိူင်ႈၶမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇ 772166 တင်ႈသေ ဢဝ် 11 ၵုၼ်း။ ၽွၼ်းၵုၼ်း 8493826 ၼၼ်ႉ မၢႆဝႆႉ။ ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉ 2114 တင်ႈသေ ဢဝ် 25 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ 84 ၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃးထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈဢၼ်မၢႆဝႆႉသေ ဢဝ် 420 လေႃးသႂ်ႇယဝ်ႉ ဢဝ် 692 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ 12274 ပဵၼ်ဝၼ်းႁၢႆ၊ တူဝ်လိူဝ် 554 ပဵၼ်ၶၵ်ႉဝၼ်းႁၢႆ။
ဢဝ်ဝၼ်းႁၢႆ 12274 ၼၼ်ႉ မႃးလေႃးတီႈဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇ 772166 ယဝ်ႉ ဢဝ် 30 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ 26148 ပဵၼ်လိူၼ် (လိူၼ်ပၼ်ႇႁွပ်ႈ)။ တူဝ်လိူဝ် 0 ပဵၼ်ၶၵ်ႉလိူၼ်ယဝ်ႉ။
ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇ 772166 တင်ႈ၊ ဢဝ် 7 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် 3 (ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း) ပဵၼ်ၸဵတ်းလုၵ်ႈဝၼ်း (လၵ်းၸဵင်) ယဝ်ႉ။ (1) ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ၊ (2) ဝၼ်းၸၼ်၊ (3) ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း၊ (4) ဝၼ်းပုတ်ႉ၊ (5) ဝၼ်းၽတ်း၊ (6) ဝၼ်းသုၵ်း၊ (0) ဝၼ်းသဝ်။
ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇ 772166 တင်ႈ လေႃး 3 ယဝ်ႉ ဢဝ် 10 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် 9 (တဝ်ႇ) ပဵၼ်မႄႈပီႊ။ (1) ၵၢပ်ႇ၊ (2) လပ်း၊ (3) ႁၢႆး၊ (4) မိူင်း၊ (5) ပိုၵ်း၊ (6) ၵတ်း၊ (7) ၶူတ်း၊ (8) ႁူင်ႉ၊ (9) တဝ်ႇ၊ (0) ၵႃႇ။ ဢဝ်ဝၼ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇ 772166 တင်ႈ လေႃး 3 ယဝ်ႉ ဢဝ် 12 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် 5 (သီ) ပဵၼ်လုၵ်ႈပီႊ။ (1) ၸႂ်၊ (2) ပဝ်ႉ၊ (3)ယီႉ၊ (4) မဝ်ႉ၊ (5) သီ၊ (6) သႂ်ႉ၊ (7) သီငႃႉ၊ (8) မူတ်ႉ၊ (9) သၼ်၊ (10) ႁဝ်ႉ၊ (11) မဵတ်ႉ၊ (0) ၵႂ်ႉ။ မႄႈပီႊတင်းလုၵ်ႈပီႊ ဢၼ်တႅမ်ႈၵိုၵ်းၵၼ် (တဝ်ႇသီ) ၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းၼီႈဝၼ်းတႆး (လၵ်းၸဵင်) ပီႊတႆးယဝ်ႉ။
တႃႇႁူႉလၵ်းၼီႈပုၼ်ႈတႃႇပီႊတႆး 2115 ၸမ်း ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉ 2114 တင်ႈ လေႃး 4 ယဝ်ႉ ဢဝ် 10 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် 8 (ႁူင်ႉ) ပဵၼ်မႄႈပီႊ။ ဢဝ်မၢႆပီႊၼပ်ႉ 2114 တင်ႈ ဢဝ် 12 ၸႅၵ်ႇ။ တူဝ်လိူဝ် 2 (ပဝ်ႉ) ပဵၼ်လုၵ်ႈပီႊ။ မႄႈပီႊတင်းလုၵ်ႈပီႊ ဢၼ်တႅမ်ႈၵိုၵ်းၵၼ် (ႁူင်ႉပဝ်ႉ) ၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းၼီႈပီႊတႆးယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် ဢၼ်ၼပ်ႉလႆႈမႃးၼၼ်ႉသေ ႁူႉလႆႈဝႃႈ တႄႇဢဝ် ပီႊတႆး 1 (မိူင်းၵႂ်ႉ) လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ (မိူင်းမဝ်ႉ) (ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ) ၼၼ်ႉသေ တေႃႇဝၼ်း ပီႊတႆး 2115 (ႁူင်ႉပဝ်ႉ) လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ (တဝ်ႇသီ) (ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း) ၼႆႉ မီးၵႂႃႇ 772166 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လိူၼ်ဝႃႈၵေႃႈ မီးၵႂႃႇ 26148 လိူၼ်ယဝ်ႉ။
သိူဝ်တႆးမိူင်း (21-11-2021)
တေႃႇပီႊတႆး 2116 (တဝ်ႇယီႉ) လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ (မိူင်းၵႂ်ႉ) (ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ)(5-12-2021) ၼႆႉ မီးၵႂႃႇ 772521 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လိူၼ်ဝႃႈၵေႃႈ မီးၵႂႃႇ 26160 လိူၼ်ယဝ်ႉ။
3 · Work through the Tai leap formulas
This uses the same Tai year entered in the 60-cycle calculator. First subtract 1, then multiply, add and divide. The whole quotient counts corrections; the remainder feeds the next printed step.
လိူၼ်သွၼ်ႉ · Leap-month arithmetic · §4.4
- Year − 1: 2115 − 1 = 2114
- Multiply and add: 2,114 × 1,593,336 + 1,343,576 = 3,369,655,880
- Divide by 4,320,000: quotient 780; remainder 55,880
- Printed elapsed step: floor(55,880 × 99 ÷ 4,320,000) = 1
- Printed remaining step: 990 − 1 = 989
Literal document output. The ×99 step yields only 0–98, although the subtraction uses 990. Do not treat this output as a verified countdown to a leap month.
ဝၼ်းၸိမ် · Leap-day arithmetic · §4.5
- Year − 1: 2114
- Multiply and add: 2,114 × 837,748 + 1,106,734 = 1,772,106,006
- Divide by 4,320,000: quotient 410; remainder 906,006
- Elapsed step: floor(906,006 × 1884 ÷ 4,320,000) = 395
- Remaining step: 1884 − 395 = 1489
This reproduces the year-based arithmetic; it does not assign an exact intercalary day to a civil date.
Source check: 1,593,336 ÷ 24 = 66,389, not the printed 66,385. Also, 1,343,576 ÷ 24 = 55,982⅓, not exactly 55,982. For Tai 2115, the full and parenthesized versions give quotients 780 and 779. Neither has been silently corrected.
Compare counters across nearby Tai years
A change in a correction counter is shown for practice. It is not a complete rule assigning leap months or days to that year.
| Tai year | Month counter | Day counter | Month counter change to next year | Day counter change to next year |
|---|---|---|---|---|
| 2113 | 779 | 409 | 0 | 1 |
| 2114 | 779 | 410 | 1 | 0 |
| 2115 | 780 | 410 | 0 | 0 |
| 2116 | 780 | 410 | 0 | 0 |
| 2117 | 780 | 410 | 1 | 0 |
ၽိုၼ်ဢိင် · §§4.4–4.5
ဢဝ် ‘မၢႆပီႊတႆး’ တင်ႈယဝ်ႉ ထွၼ်ၼိူင်ႈ လႆႈမႃး ‘မၢႆပီႊဢၢၼ်ႇ’။ ဢဝ် ‘မၢႆပီးဢၢၼ်ႇ’ တင်ႈ ဢဝ် 1593336 (66385) ၼၼ်ႉ ၵုၼ်းယဝ်ႉ ဢဝ် 1343576 (55982) လေႃးယဝ်ႉ ဢဝ် 4320000 (180000) ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ ပဵၼ် ‘ပွၵ်ႈၵမ်းလိူၼ်သွၼ်ႉ’။ တူဝ်လိူဝ် ၼၼ်ႉ ဢဝ် 99 ၵုၼ်းယဝ်ႉ ဢဝ် 4320000 (180000) ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ ပဵၼ် ‘ပွၵ်ႈၵမ်းဝၼ်းပူၼ်ႉလိူၼ်သွၼ်ႉ’ ဢၼ်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း။ ဢဝ် 990 တင်ႈ ထွၼ်ပႅတ်ႈ ‘ဝၼ်းပူၼ်ႉလိူၼ်သွၼ်ႉ’။ တူဝ်လိူဝ်မၼ်း ပဵၼ် ‘ဝၼ်းၼႃႈတႃႇလိူၼ်သွၼ်ႉ’ ယဝ်ႉ။
ဢဝ် ‘မၢႆပီႊတႆး’ တင်ႈ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၼိူင်ႈ လႆႈမႃး ‘မၢႆပီႊဢၢၼ်ႇ’။ ဢဝ် ‘မၢႆပီႊဢၢၼ်ႇ’ တင်ႈ ဢဝ် 837748 ၵုၼ်း ယဝ်ႉ ဢဝ် 1106734 ၼၼ်ႉလေႃးယဝ်ႉ ဢဝ် 4320000 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇ ပဵၼ် ‘ပွၵ်ႈၵမ်းဝၼ်းၸိမ်’။ တူဝ်လိူဝ်မၼ်း ဢဝ် 1884 ၵုၼ်းယဝ်ႉ ဢဝ် 4320000 ၸႅၵ်ႇ။ ၽွၼ်းၸႅၵ်ႇမၼ်း ပဵၼ် ‘ဝၼ်းဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၸဵမ်ဝၼ်းၸိမ်တီႈၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း’။ ဢဝ် 1884 တင်ႈသေ ထွၼ်ပႅတ်ႈ ‘ဝၼ်းဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး’။ တူဝ်လိူဝ်မၼ်း ပဵၼ် ‘ဝၼ်းၼႃႈတႃႇဝၼ်းၸိမ်’ ယဝ်ႉ။
4 · Practice with examples
These are lunar New Year dates printed in §4.6. Choose one to explore its day name and enter its documented Tai year.
ပၵ်းဝၼ်း
Pak Wan — Day
24 ၸူဝ်ႊမူင်း (24 hours)
Mean solar day: 24 hours. A spin relative to the stars takes about 23h 56m 4s.
ပၵ်းလိူၼ်
Pak Luek — Lunar month
29 ဝၼ်း 12 ၸူဝ်ႊမူင်း 44 မဵတ်ႉ 2.8 သိၵ်ႉ (29d 12h 44m 2.8s)
New Moon → New Moon. Modern synodic: 29.530589d = 29d 12h 44m 2.9s — matches Shan teaching to seconds.
ပၵ်းပီႊ
Pak Pi — Year
365 ဝၼ်း 6 ၸူဝ်ႊမူင်း 12 မဵတ်ႉ 36.56 သိၵ်ႉ (365d 6h 12m 36.56s)
Shan traditional solar year ≈ 365.2587d (sidereal/Surya). Modern tropical: 365.24219d = 365d 5h 48m 45s. Difference ~24 min/yr relative to the seasons.
Try it yourself
12 ordinary years with 12 months, plus 7 years with 13 months: how many lunar months in 19 years?
Sources and what this explorer can establish
Sources: user-supplied Tai Calendar System, §§3–4.7, and the supplied Lak Zieng calculation text dated 21 November 2021. Original excerpts retain their wording and numbers.
- Documented: the example New Year dates, the 10 stems and 12 branches, traditional durations, and printed correction formulas.
- Calculated: year names for an entered Tai year; the supplied anchor-day arithmetic; Gregorian civil-day differences and the uninterrupted 60-day cycle extended from 2017-11-19.
- Estimated: the mean solar reference year. Lunar New Year can occur on a different date.
- Unresolved: inconsistent month-formula constants, the ×99 scaling, the source’s conflicting Tai 2116 day count, and a complete rule connecting corrections to lunar month starts. Exact Tai lunar dates and civil-date year boundaries are therefore not reported.
AD 1 searches are mathematical projections. They do not prove that this calendar or its present conventions were used on that historical date. Earlier dates use a proleptic Gregorian calendar, not the historical Julian calendar.
For the older Tai arrangement in the document, the leap month repeats Zieng at year-end; a leap day lengthens month seven in a year without a leap month. Tai year lengths are 354, 355 or 384 days. Burmese Second Waso and 385-day years belong to a separate arrangement.
Continue with the Shan reference lessons →